19 Eylül 2015 Cumartesi

Pendik Veli baba Mahallesi, Veli Baba Kimdir?

Pendik Veli baba Mahallesi

Bugün yaklaşık 35.000 Pendik'linin yaşadığı Velibaba Mahallesine ismini veren Veli Baba Kimdir?
Celveti Tarikatı’na mensup bir şeyhtir. Asıl adı Tophaneli Veliyüddin olan bu zat, ismini almış olan Velibaba Mahallesi’nde (eski Dolayoba Köyü) camiinin bitişiğindeki türbede yatar.

Babası aynı tarikata mensup Filibeli Şeyh Mehmed Efendi’dir. Doğum tarihi belirsizdir. Bazı çalışmalar ve hazırlıkların ardından tarikata giren Veliyüddin Efendi, Şeyh Hamid Efendi’den vekillik aldı ve şeyhin vefatının ardından Gelibolu’ya hicret etti. Burada Gafuri şeyhi Mahmud Efendi tarafından yetiştirilip İpsala Kasabası’na halife tayin edildi. Edirne’ye geçerek aynı tarikata mensup bir şeyh olan Saçlı İbrahim Efendi’nin hizmetine girerek şeyhi tarafından Tekirdağ Kasabası’na halife olarak gönderildi.

Aziz Mahmud Hüdai Hazretleri Tekirdağ’a uğradığında, kendisini yanına alıp İstanbul’a getirdi. Veliyüddin Efendi, Üsküdar’da irşat sahibi Cennet Muhammed Efendi’nin hizmetine girdi ve onun vefatı üzerine Tophane’de İlyas Çelebi Mescidi’nde, daha sonra da Orta Cami’de şeyh oldu.
Tophanelizadeler’in soyundan olduğu bildirilen Veliyüddin Efendi’nin Dolayoba Köyü’ne hangi tarihte ve ne sebeple geldiğine dair hiçbir bilgiye rastlanamadı. Hicri 1108, Miladi 1696 yılında vefat etti. Veliyüddin Efendi’nin Orta Cami’de hizmet verirken vefat ettiği, onun soyundan gelen ve Dolayoba’da faaliyetlerini sürdüren tarikat mensuplarının Şeyh Veliyüddin’in naaşını buraya getirip defnettiği sanılır.

Tüm bu bilinmezliklere açıklık getirebilecek olan türbe yakınındaki yeşil sarıklı mezar taşları yok olmuş ve yazık ki 7-8 mezar taşından günümüze yalnızca iki tanesi ulaşabilmiştir. Bu iki mezar taşındaki bilgilerden Velibaba‘nın neslinden gelenlerin Dolayoba Köyü’nde, 19. yüzyılın sonuna kadar şeyhlik müessesesini sürdürdükleri anlaşılır.