11 Mayıs 2016 Çarşamba

Dengeli ve Doğru Beslenme Nasıl Uygulanır?


Sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmenin günlük yaşamda uygulanması karışık bir iştir. Hangi besin ya da besin grubundan ne kadar tüketilmesi gerektiği hemen herkesin kafasındaki önemli bir sorudur.

İşte bu sorunun cevabının verilebilmesi ve sağlıklı beslenmenin kolay uygulanabilmesi için piramit modeli, tabak modeli, yonca yaprağı ya da trafik ışıkları gibi modeller geliştirilmiştir. Modellerin hemen hepsinde sağlığın korunması hedef alınmış ve buna göre besin grupları yerleştirilmiştir.

Modellerden biri olan ve 7-8 yaş okul çocuklarına özel piramit modeli

Tahıl grubu: Ekmek, bulgur, makarna, pirinç ve benzeri besinlerden oluşan tahıl grubu, piramidin tabanında, en geniş alanında yer almaktadır. Bu yerleşim, günlük beslenmede en çok tahıl grubunun tüketilmesi gerektiğini işaret etmektedir. Tahıl grubundan günde 6-8 porsiyon tüketilmesi önerilmektedir. Tahıl grubundaki besinlerin 1 porsiyon ölçüsü; 1 ince dilim ekmek, 1 kâse çorba, 1 servis kaşığı dolusu pilav, 1 servis kaşığı dolusu makarna, 1 servis kaşığı dolusu erişte, 1 kepçe mantı, 1 orta boy patates, 1 orta dilim börek, yarım haşlanmış mısır, 3-4 adet grisini ya da bisküvi.

Sebze-meyve grubu: Tüm sebze ve meyvelerden oluşan grup, piramidin 2. sırasında yer almakta ve günlük 2 porsiyon meyve, 3 porsiyon sebze olmak üzere toplam 5 porsiyon tüketilmesi önerilmektedir. 1 porsiyon sebze: çiğ olarak, 1 orta boy havuç; 1 orta boy domates; pişmiş olarak, 1 kepçe ya da 3-4 yemek kaşığı sebze yemeği. 1 porsiyon meyve: elma, armut, portakal, şeftali gibi büyük boy meyvelerden 1 orta boy; erik, çilek, kiraz gibi küçük taneli meyvelerden 1 kâse ya da 1 su bardağı dolusu. Bu arada beslenme tarzları arasında en sağlıksı sebze ile olandır.

Et grubu: Et, tavuk, balık, hindi, yumurta ve kuru baklagillerden oluşan bu grup, süt grubu ile birlikte piramidin 3. sırasında yer almakta ve günlük 3-4 porsiyon önerilmektedir. Et grubundaki besinlerin 1 porsiyon ölçüsü: 1 adet köfte, 1 köfte ölçüsü tavuk, 1 köfte ölçüsü balık, 1 köfte ölçüsü kıyma, 3-5 parça kuşbaşı et, 1 adet yumurta, 1 kepçe kuru baklagiller.

Belirtilen besinlerin 3 ana öğün (kahvaltı, öğlen, akşam), 3 ara öğün (kuşluk, ikindi, yatmadan önce) olmak üzere toplam 6 öğünde tüketilmesi önerilir. Öğün sayısı azaltılabilir. Çoğunlukla da yatmadan önceki öğün ihmal edilebilir. Bazen de kuşluk öğünü atlanabilir. Daha fazla öğün ihmal edilemez ya da atlanmaz. Çocukların gereksinimi olan enerji ve besin ögeleri 3 öğün yemekle karşılanamaz. Kahvaltı günün en önemli beslenme öğünüdür. Çünkü kahvaltı gece boyunca aç kalan vücuda, özellikle de beyne canlılık verir.